Fu de fri

User Rating: 0 / 5

Star InactiveStar InactiveStar InactiveStar InactiveStar Inactive
 
Fu de fri
Om vrij te zijn moet je eerst je gedachten bevrijden van alles wat ze onderdrukt.
Er was eens een volk, een volk die zich onderscheidde van andere volkeren door hun unieke uiterlijk. Ze leefden net als andere volken in hun deel op aarde en leefden volgens hun zelfbedachte leefregels. Het ene segment had een meer verfijnde cultuur dan de andere. Het andere deel leefde dichter bij de natuur dan het ene, en er was heus niet altijd vrede, maar zoals het met volkeren ging: men leefde z’n leven in z’n land.
Toen vond een ander volk redenen om hun huis te verlaten en de wereldzeeën te gaan afvaren op zoek naar ander leven. Ze kwamen zelf van een cultuur die is gestoeld op een veroveringstactiek. Een tactiek die de hele wereld bijkans heeft overgenomen en die men als aloverheersende politieke cultuur is gaan belijden.
Zo kwam dit andere volk naar Afrika en naar hun grondleggers voorbeeld: Veni, vidi, vici. In het begin vast verbazing van beide zijden. We zijn niet de enigen in dit tranendal. Dan het onderzoeken van wederzijds voordeel. Zoals elk tropisch gebied was er plenty dat de Afrikaan aan de Europeaan kon geven. De Europeaan bood dingen uit zijn wereld. Ook niet te versmaden voor de Afrikaan.
Zo ging dat nog even door. Er werden zelfs gezamenlijke expedities ondernomen om naar meer leven te zoeken. Oude verhalen van uitgestorven volkeren wezen daarop. Zo werden de Amerikas ontdekt en daarmee de Inheemsen. Handelaars,  als de ontdekkers waren geworden, zagen ze steeds meer mogelijkheden in de rijkdom van de Nieuwe Wereld. Ze smeedden een plan om de Inheemsen te verzwakken en om te brengen en er met hun schatten van door te gaan. De Inheemsen, die eerst nog in het stadium van verwondering waren, zagen al gauw het gevaar en verzetten zich met hand en tand tegen deze indringers. Helaas, de strijd was ongelijk en ze werden verslagen. Hun koninkrijken werden veroverd, hun volk tot gehoorzaamheid gedwongen.
De nieuwelingen waren met twee hele belangrijke attributen op de Inheemsen afgekomen. De Bijbel en het vuurwapen. Beide hebben zij met succes ingezet.
Nu is bijna elke nakomeling van de door hun verkochte Afrikanen, christen.
De kolonisators zagen steeds meer brood in handel met dit gebied maar daarvoor moesten ze het gebied bevolken met hun eigen mensen om hun belangen te verstevigen en hun Rijk te vergroten. Het was belangrijk voor deze beide volkeren die aan materialisme zijn gaan wennen om zo snel mogelijk, zoveel mogelijk te roven. Dat dit hun grote welvaart en macht zou opleveren bleek, toen de mensenhandel tot bloei kwam, waarbij  Afrikanen hun mensen verkochten aan de Europeanen om ze te verkopen in de Amerikas.  Welke mensen vooral slachtoffer waren van deze massale mensenhandel ?
De krijgsgevangenen, tegenstanders van de heersers, onwillige vrouwen, buitenechtelijke en overspelige kinderen en slaven en bedienden die niet gehoorzaam genoeg waren. Het lot van deze mensen ? Een onmenselijk slavenbestaan  onder een wreed Europees regime. Zeer traumatisch en langdurig pijnlijk was het bestaan voor deze mensen. Toch hebben vele van ze zich neergelegd bij de situatie en zijn tot het einde van de slavernij volgzaam gebleven. Anderen, waar ons volk nog met veel trots naar refereert, hebben zich verzet of zijn de slavernij ontvlucht. De handel tussen de eerste driehoek : Afrika-Amerika-Europa bloeide en groeide. Het motief dat de slaven werd voorgehouden was: Het is in de Bijbel geschreven dat God u niet als meer dan een knecht ziet vanwege uw afkomst.
Wat is die bijbel toch die de Afrikaanse-Amerikaan tot zijn levensovertuiging heeft gemaakt ? Niet gewoon een boek, nee, maar een boek precies ontworpen voor de functie waar het voor gebruikt wordt. Mensen politiek/ideologisch en daarmee cultureel  domineren. Een politiek document die zijn oorsprong vindt in de Romeinse cultuur die diep geworteld is in Euro- Indo culturele gebieden, m.a.w. gebieden die ooit door de Romeinen waren gekoloniseerd en die door middel van de aanbidding van godheden werden gereguleerd.
Op de Afrikaan in Amerika heeft de bijbel een zodanige impact gehad dat hij zichzelf is gaan zien door die Bijbelse ogen waardoor hij blind is voor zijn eigen erfenis. Zie daar, het vuile plan van de kolonisatoren in werking. De vijand geëlimineerd en in triomf het kamp van de veroveraar ingevoerd.
Nu zit de kolonie in het hoofd van de gekoloniseerde. Hij kan zich niet meer losmaken van culturen die hem onderdrukken en hij verwijt liever zichzelf een slechte slaaf te zijn dan zijn meester af te vallen.
Hij mag niet van zijn godsdienst houden, zijn taal is geen echte taal, hij mag zijn dansen niet mooi vinden, hij mag geen complimenten voor zijn creaties krijgen, hij mag geen eer wensen en hij mag vooral zijn meester niet overtreffen . Zelfs lekker van een vrouw, zoals hemzelf, houden mag niet zonder voorwaarden.
En toch..als je zou zeggen : bevrijdt jezelf van het christendom als leidmotief voor je Afrikaans-Amerikaans bestaan en vindt je eigen weg in deze wereld van democratie en vrijheid. Een wereld waarin je ziet dat je heus niet met hel en verdoemenis wordt geslagen als je niet christelijk denkt. Dan ontneem je de Afrikaanse Amerikaan zijn hele grondslag van denken en bestaan Toch  blijken er genoeg andere invalshoeken te zijn die ook tot zaligheid leiden.
Er zal eens een volk zijn dat zoveel roots heeft dat de wereld niet genoeg zal zijn. Bevrijd van schuldgevoel, zorg en angst zullen ze bouwen aan de aarde en het maken tot een vredige woonplaats. Ze weten alles van alle volkeren op de hele wereld met wie ze dagelijks contact hebben. Ze zien in dat er alleen vrede kan zijn als er begrip is voor vrijheid en ze hebben gezien dat ontwikkeling van het volk, het mentaal voeden, vele zoete vruchten oplevert en ze een plaats geeft in de rij van landen die grootsheid hebben laten zien. Er is een besef van gelijkheid en broederschap waarbij geen enkele interculturele relatie of persoon buitengesloten wordt, maar eerder tot het normale beeld behoort. Ze verzetten zich tegen onrecht en kunnen het niet aanzien dat ook maar één persoon op de wereld honger lijdt of nergens heeft om te wonen. Hun kinderen worden op een serieuze wijze begeleid en gaan, met een ontbijt op, naar school waar ze leren over leefregels, grondslagen en principes die zij nodig hebben om te overleven in hun land. Soms ook in een klein eigen leefgebied. Niet alleen heerst er orde en rust, er is ook veel dat het oog en oor streelt. Allemaal voortgebracht door dit volk die zijn leidmotief in zichzelf heeft gevonden en zijn leefregels daarop gestoeld heeft. Toen dat gedaan was, was er alle ruimte voor positieve groei waar ze steeds de vruchten van plukken. Een vrij volk, een gelukkig volk.
De heer Francisco Carotta heeft een heel interessant boek geschreven over de manier van kijken naar het Christendom waar we niet aan gewend zijn. De bijbel is bewust gebruikt om volkeren te veroveren. Voor mij als Afro-Surinaamse is het een hele bevrijding geweest en een echte eye-opener om van deze theorie kennis te nemen. Stel je voor, geen schuldgevoelens over zonden, geen innerlijke strijd meer over winti gevoelens en kerkelijke plichten, gewoon jezelf te kunnen zijn. Religie is een heel belangrijk onderdeel van een cultuur. Het is eigenlijk de wet volgens welke een groep mensen leeft. Ieder mens heeft als cultuurdrager, (Cultuur is een innerlijk proces) religieuze gevoelens. Deze worden of geuit of onderdrukt, naar gelang het dit individu uitkomt. Religie moet bevrijdend werken omdat het de mens zekerheden moet bieden. Deze heeft men nodig om te overleven op de meest prettige en voordelige manier. Om een mens te deculturaliseren met het oogpunt hem te veroveren, heb je een sterk middel nodig. Volkeren zijn altijd onder de indruk geraakt van geletterden, geschoolden. Het geschreven woord in samenspel met lijfelijk geweld is een krachtig instrument gebleken.
Gode zij geprezen, blijkt in Suriname dat religie ook gewoon kan worden gebruikt voor het eigenlijke culturele doel. Andere volkeren blijken zonder het geloof in de christelijke waarden, goden en normen even goed en ongestraft te fungeren en overleven. Zijn we niet aldoor op een dwaalspoor gezet ? Godsdienst dient ter opvoeding naar zelfstandigheid en zelfverzekerdheid van ons nageslacht , ingrediënten die hard nodig zijn bij de opbouw van een natie.
Fu de fri, yu habi fu fri yu denki fosi. A no dé wan sondu fu bribi ini yu eygi sortu gado. Joysty, A e gi sari nomo te yu e bribi ini wan sani san e mek yu tron wan tra sortu sani dan yu mus dé. Di srafuten k’ba, sobun di a keti koti, na skin fu unu ben kon fri fu katibo. Now di unu de wan kondre fu unu srefi, unu musu denki wi eygi sortu denki. Syi unu srefi lek’fa unu dé. African- Srananman die sori den strefi lek wan grupu san é wroko tranga en  habi krin denki. Wan grupu san e teri ini grontapu leki sma san de seriusu en habi wan bun hati. Luku pé Afrikan fu Afrika e knap ini grontapu, luku a posisi fu African-American in America. Dan yu opo yu ay luku yusrefi, dan yu taygi mi suma yu e syi ? Yu syi taki yu mag lobi yusrefi of te yu e luku yu e syi soso fowtu bika yu buba blaka en yu wiwiri krusu ?
Als iemand mij kan uitleggen waarom ik mijn mooie perfecte kroeshaar moet gladmaken omdat dat zo hoort en beschaafd is , zou ik misschien begrijpen waarom Afrikaans-Surinaamse vrouwen zo moedwillig hun haar vernielen en neerkijken op hun rasgenoten die dat bewust niet doen.
Als ik wist waarom ik een cultuur moet belijden die mij onderdrukt omdat het anders slecht met mij zal aflopen. Dan zal ik de Surinaamse Afrikaan begrijpen en zeggen dat hij gelijk had met zijn negatief zelfbeeld en maar koloniaal moet blijven denken. Ik zal het jammer vinden maar met volle teugen van mijn vrije geest blijven genieten.
Soso lobie.
© Arlette Codfried  / 30 juni 2003
140 jaar afschaffing slavernij.
SWITI FRI
Fu de fri
Fu denki
yu eygi denki
Fu dansi
yu eygi poku
yu eygi futu
Fu de fri
fu leri
Set’yu libi
tap’wan
switi fasi
Fri fu lobi
yusrefi
Lobi yu kondre
Dé nanga yu famiri
Soso switi fri
Kandé unu musu
tek’na historia
fa a dé
en gro komopo
fu lagi tori
Den srafu gi unu
den pransun
wan kado
Fu dé wan fri
pikin fu Sranan.
© @
27-6-2003   140 jaar Manspasi

Print Email